2009-12-09 - 13:43
Herhangi bir organik nedene baðlý olmaksýzýn okul becerilerinde sorun olmasýna öðrenme güçlüðü denir. Bu durum zeka geriliðinin, duygusal kusurun ya da kültürel faktörlerin bir sonucu deðildir. Çocuðun aritmetik beceri, okuma, yazma gibi akademik becerilerinden birinin, zekasýna göre beklenen düzeyin belirgin derecede altýnda olmasý durumu olarak da ifade edilebilir. Yapýlan araþtýrmalar, 30 kiþilik bir sýnýfta 2 - 4 çocukta öðrenme güçlüðü olduðunu göstermiþtir. Kadýköy Þifa Hastanesi Psikoterapisti Fatma Tosun öðrenme güçlüðü ile ilgili en önemli bilgileri derledi.
Öðrenme bozukluklarý 3 grupta incelenir:
● Okuma bozukluðu
● Yazma bozukluðu
● Aritmetik beceri bozukluðu
Okul becerilerinde bozukluk; aritmetik iþlem, okuma ya da yazmadan birinde olabileceði gibi bir çocukta bunlardan ikisi ya da üçü bir arada bulunabilir. Okuma bozukluðuna disleksi denir.
Okuma sýrasýnda; kelimelerin ya da harflerin ayrýmýnda, sýralanmasýnda yetersizlik ya da ses ve görüntünün birleþtirilmesinde zorluk vardýr. Benzer sesleri karýþtýrýr.
Yazma bozukluðunda; harf, heceleme, noktalama, sayfa düzenleme ve gramer hatalarý söz konusudur.
Matematik beceri bozukluðunda; matematik terim, sembol, iþaret ve kavramlarý algýlamada zorluk, doðru kopyalama ve deftere geçmeyi engelleyen dikkat problemi ya da problem çözmede yetersizlik vardýr.
Belirtiler:
Bu belirtilerin hepsi ayný çocukta görülmeyebilir.
1.Görsel Algý Sorunu:
● Okurken odaklanmada, bir satýrdan diðerine geçmede zorlanýr.
● Görsel ayrýmlaþtýrma yetenekleri zayýftýr. Harfleri, sayýlarý ve sözcükleri ters yazar, döndürür veya yerini deðiþtirir.(b yerine p, fil yerine lif, 7 yerine 2, bayrak yerine baryak) yazabilir.)
● Okurken harf atlama, satýr atlama görülür.
● Uzaklýk, derinlik algýlamada zorlanýr.
2. Ýþitsel Algý Sorunu:
● Ýþitsel ayrýmlaþtýrmada güçlük yaþarlar. Bazý harfleri karýþtýrýrlar. (f-v, b-m gibi)
● Yönergeleri unutabilir, dinlemiyor görünebilirler.
3. Dokunsal Algý Sorunu:
Çocuk eðer dokunarak bir nesneyi tanýmlayamýyorsa, nesnelerin þeklini, sayýný ayýrt edemiyorsa bu sorunu yaþýyordur.
Bu sorunlar; okuma, yazma, tahtadan yazý geçirme, yön bulma, mesafe algýlama, hýzlý bir konuþmayý izleme ve bütünüyle algýlama gibi alanlarda zorlanmaya neden olduðu için baþarý düþer.
4. Dil Problemleri:
● Dil geliþimi bir kýsmýnda gecikmiþtir.
● Dilin gramer yapýsýna uygun olarak kelimeleri sýralayýp cümle oluþturmada güçlük yaþarlar.
● Kendini ifade etmede zorlanýr.
5. Organizasyon Sorunlarý:
● Daðýnýktýrlar.
● Zamaný iyi kullanamazlar.
● Yaþamýný ve çevresini düzenlemekte güçlük yaþar. Bu nedenle ödevlerini organize edemez.
● Verilen yönergeleri birbirine karýþtýrýr.
6. Oryantasyon Sorunlarý:
● Sað-sol ayýrt edemezler.
● Mesafe ve ölçümlerde zorluk yaþarlar.
● Yön saptayamamasýna baðlý top yakalama, ip atlama gibi alanlarda sorunlar yaþanýr.
7. Çalýþma Alýþkanlýklarý:
● Yavaþ ve verimsiz çalýþýrlar.
● Sebat göstermekte zorlanýrlar.
8. Sosyal ve Duygusal Davranýþ Sorunlarý:
Birçok alanda yaþadýðý zorluklar sonucunda bu çocuklarýn sorunlarý okulla sýnýrlý kalmaz. Tüm sosyal yaþamlarýný da etkiler.
● Sözsüz mesajlarý, duygularý anlama ve ayýrt etmede güçlük yaþarlar.
● Sýnýrlarý bilme ve kendini kontrol etmede zorlanýr.
● Ýçgüdüsel davranýþlarý vardýr. Genellikle sonucun ne olacaðýný düþünmeden ani tepkilerde bulunurlar.
● Kendini deðersiz, güvensiz ve kötü hisseder.
● Ýçe kapanma, bezginlik, alýnganlýk gösterebilirler.
● Yeterince zeki olmadýklarýný düþünebilirler.
● Arkadaþlarýyla geçinemezler.
● Ýlgi ve motivasyon eksikliði yaþarlar.
9. Akademik beceri Bozukluklarý:
- Okumayý sökememe,
- Yazý bozukluklarý, ters yazma,
- Matematikte güçlükler, çarpým tablosunu öðrenememe, sembolleri karýþtýrma,
- Ýmla ve noktalama hatalarý görülür.
10. Zeka Düzeyi:
Normal ya da normalin üzerindedir.
Öðrenme bozukluðu olan çocuklar bu özelliklerin tümünü taþýmayabilir. Her biri farklý alanlarda ve yoðunlukta bu belirtileri gösterirler. Týbbi ve psikolojik deðerlendirmeler ve çeþitli testler uygulanarak taný konur. Erken tanýnmasý önemlidir.
Öðrenme güçlüðü olan çocuklarýn tedavisinde uzman-aile ve okul iþbirliði çok önemlidir. Bu üçlü arasýnda kurulan iþbirliðinin her zaman tedavi sürecini olumlu yönde etkilediði görülür.
Çocuklar yaþadýklarý sorunun farklý öðrenmeden kaynaklandýðýný anladýklarýnda ve özel çalýþmalarla ilerleme kaydettiklerinde düþün benlik saygýlarý zaman içerisinde yükselir.
Bu Haber 523 Defa Okundu
|