Anne adayýnýn son adet tarihinin ilk gününden itibaren baþlatýlmak kaydýyla, 40 hafta süren gebelik sürecinde, doðum eyleminin 37. gebelik haftasýndan önce olmasý durumuna “Preterm Doðum” deniyor. Kadýköy Þifa Hastanesi Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný Op. Dr. Evrim Aksoy, erken doðum ile ilgili en önemli 5 soruyu cevaplandýrdý. 

Gebelik sürecinin kötü bir sürprizi olabilen erken doðum sýklýðý % 5-10 arasýnda verilmekte, ne var ki günümüzdeki tüm týbbi geliþmelere raðmen sýklýðý azaltýlamamakta hatta tam tersine artýþ göstermektedir. 

Prematürite, maalesef bebek için ciddi bir risk durumu olup, birlikte ortaya çýkan komplikasyonlar ölümcül olabilmektedir.

22-23. gebelik haftalarýnda doðan bebeklerin yaþam þansý, geliþmiþ ülkelerde bile %20’lerde verilmekte iken, ülkemizde daha da düþüktür. 28. gebelik haftasýna doðru ilerledikçe yaþam þansý artmakta, olabilecek komplikasyonlarýn insidansý ise düþmektedir. 

Preterm doðuma sebep olan nedir? 

Preterm doðumun oluþma mekanizmasý halen tam olarak aydýnlatýlamamýþtýr. %25 oranýnda bir grubu, bebeðin ve annenin iyilik hali için týbbi zorunlulukla erken doðurtulan vakalar olarak incelemekteyiz. 

Kendiliðinden erken doðuma giden vakalarda sebep olarak hormonsal etkiler, enfeksiyonlar, çoðul gebelikler, rahimde oluþan gerilme gibi pek çok mekanizma düþünülmektedir.

Hangi kadýnlar preterm doðum için risk grubunda olabilir?

• Daha önce erken doðum yapmýþ olanlar 

• Çoðul gebeliði olanlar (ikiz, üçüz ) 

• Rahim ya da rahim aðzý anormallikleri olanlar 

• 17 yaþýndan küçük ya da 35 yaþýndan büyük olanlar 

• Sigara, alkol ya da ilaç kullananlar 

• Gebelik sýrasýnda hekim kontrolüne girmeyenler
  

• Hipertansif ya da Diyabetli olanlar 

• Stresli yaþamý olan ya da kötü beslenenler
  

• Alt genital sisteme ait enfeksiyonu olanlar
  

Prematüre bebeklerde en sýk karþýlaþýlan problemler nelerdir?

• Solunum yetmezliði sýkýntýsý (akciðer hasarý)
• Beyin içi kanamalar
• Kalp damar problemleri
• Baðýrsak problemleri - yaygýn hasar
• Körlük
• Sarýlýk
• Anemi (kansýzlýk)
• Enfeksiyonlar
• Beyin hasarýna baðlý spastisite 

Prematürite riskine kaþý alýnabilecek önlemler nelerdir? 

Gebelik planlayan tüm kadýnlarýn gebelik öncesi doktor kontrolünden geçmeleri gerekmektedir. Bu sayede anne adayýnýn ileride erken doðum yapmasýna neden olabilecek önemli bir saðlýk problemi (yüksek tansiyon ya da diyabet gibi) olup olmadýðýnýn tespiti mümkün olabilmektedir. 

Yine gebelik planlayan tüm kadýnlarýn henüz hamile kalmadan önce ve gebeliklerinin 3. ayýna kadar günde 400 mikrogram Folik asit kullanmalarý gerekmektedir. Son çalýþmalar, gebelikten 1 yýl öncesinde baþlanan folik asitin prematürite riskini belirgin ölçüde azalttýðýný göstermektedir. Folik asit ayný zamanda beyin ve nöral tüp anomalilerini de azaltmaktadýr. 

Anne adaylarý gebelikten önce sigarayý býrakmalý, kullanýlan ilaçlar hekime danýþýlarak düzenlenmeli, obez ya da aþýrý düþük kiloya sahip olanlar ise kilolarýný optimum seviyeye getirmelidirler, gebelik boyunca ortalama olarak 10-13 kg alýnmalýdýr. 

Prematüre bebeklerin medikal problemleri önceden önlenebilir mi?

Erken doðuracaðý öngörülen gebe, hospitalize edilerek bebeðin akciðer geliþmesini saðlayabilmek için kortikosteroid tedavisine baþlanýr, doðum eylemi bu tedavi süresince durdurulabilirse, akciðer yetmezliði, beyin içi kanama ve ölüm riski azaltýlmýþ olabilir. 

“Tokoliz” dediðimiz doðum aðrýlarýný geçici olarak durdurma tedavisi için kullanýlan çeþitli ilaç protokolleri her hasta için özel olarak seçilmelidir. Kýsa süreli olsa da bu erteleme bize kortikosteroid tedavisi için zaman kazandýrmaktadýr. 

Prematüre doðan bebekler çoðu zaman yoðun bakým ünitesine ihtiyaç göstereceði için bu riskin olduðu durumda bebek yoðun bakým ünitesi iyi geliþmiþ bir merkezde doðum yaptýrýlmasý bebeðin daha sonra yaþayabileceði komplikasyonlarý azaltmada önemli rol oynayacaktýr.