Ýdrar yolu enfeksiyonu; idrar yollarýnýn bakteriler tarafýndan istilasý sonucunda ortaya çýkan bir reaksiyondur. Yeni doðan dönemi hariç, idrar yolu enfeksiyonlarý kadýnlarda erkeklere göre çok daha sýktýr. Özellikle genç kadýnlarda bu farklýlýk otuz kat artabilir. Kadýköy Þifa Hastanesi Üroloji Uzmaný Op. Dr. Mustafa Günhan idrar yollarý enfeksiyonu hakkýnda bilinmesi gerekenleri derledi. 

Bakteriler idrar yollarýna; kan, lenf ve de en sýklýkla “üretra” dediðimiz dýþ idrar deliðinden direkt olarak ulaþýrlar. Enfeksiyonlara birçok neden yol açmakla birlikte, korunmasýz cinsel iliþkiler, taþ hastalýklarý, kateter ve uzun süreli antibiyotik kullanýmlarý sýklýkla karþýlaþtýðýmýz sebepler arasýndadýr. 

Ýdrar yollarý enfeksiyonlarýný üst ve alt üriner sistem enfeksiyonlarý þeklinde sýnýflandýrmak mümkün. Böbrek enfeksiyonlarý (akut piyelonefrit) üst grupta düþünülerek; titremeyle yükselen ateþ - genellikle ateþ 38C üzerindedir - bulantý ve kusma ve þiddetli boþluk aðrýsý belirtileri ile ortaya çýkarlar. Mesane ( sistit) ve prostat enfeksiyonlarý (prostatit) ise alt üriner sistem grubunda olup, akut fazlarýna ateþ de eþlik eder. Bunun yaný sýra, idrar yaparken yanma, sýk ve az idrar yapma, idrar hissi ve kanama sýklýkla karþýlaþýlan belirtilerdir. 

Ýdrar yollarý enfeksiyonlarýn teþhisinde baþlangýç olarak - eðer tekrarlayýcý ve komplike sistit düþünülmüyorsa (özellikle kadýnlarda) hastanýn hikayesi, genel muayene, tam idrar tahlili ve / veya idrar kültürü yeterlidir. Aksi takdirde radyolojik ve kan tetkikleri de eklenmelidir. 

Tedavide prensip; enfeksiyona yol açan sebepler ortadan kaldýrýlmalýdýr. Komplike olmayan bir sistit ve prostatit olgusunda antibiyotik kullanýmý yeterlidir. Süresi ve dozunu hastaya göre ayarlanmakla birlikte, en az 4 -6 hafta olarak planlanmalýdýr.  Akut piyelonefrit olgularýnda ise hasta öncelikle hastaneye yatýrýlmalý, genel durumu düzelene kadar desteklenmeli ve yakýn takibi yapýlmalýdýr. Antibiyotik süresi ise genellikle 2 - 4 hafta arasýnda olmalýdýr. Akut prostatit ise nadir rastlanýlan bir durum olup, genel olarak baðýþýklýk sistemi bozuk, diyabetik hastalarda prostat biyopsisi sonrasýnda görülür. 

Koruyucu yaklaþýmlar arasýnda - özellikle tekrarlayýcý ve inatçý üriner yol enfeksiyonlarýnda - düzenli doktor kontrolleri, gereksiz ilaç kullanýmýndan sakýnma, bol su alýmý, pamuklu iç çamaþýr seçimi, bayanlarda vajina içini gereksiz yere sabunla yýkamadan kaçýnma yer almaktadýr.