Saðlýk Bakanlýðý, önümüzdeki aylarda domuz gribinin daha hýzlý biçimde yayýlacaðý ile ilgili uyarý yaptý. Toplu yaþam alanlarýnda daha büyük bir hýzla yayýlabilen Domuz gribi, okullarýn açýlmasý ile birlikte öðrencileri de tehdit edebilir. Bu nedenle Kadýköy Þifa Hastanesi Klinik Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Hastalýklarý Uzmaný Dr. Aylin Ýzat Liceoðlu, domuz gribi ile ilgili merak edilen sorularý cevaplandýrdý.

1. Domuz gribi nedir?  Domuz etinden geçer mi?

Domuz gribi domuzlarda aralýklý salgýnlara sebep olan Ýnfluenza tip A’nýn sebep olduðu bir solunum yolu hastalýðý. Geçmiþte insanlarda görülenin aksine, þimdi tespit edilen domuz gribinin (influenza A/H1N1) çok daha bulaþýcý olduðu bilinmekte. Domuz eti veya diðer gýdalarýn yenmesiyle bulaþmaz.

2. Belirtileri nelerdir?

Belirtileri mevsimsel grip hastalýðýna benzer. Ateþ, öksürme, boðaz aðrýsý, vücut aðrýsý, baþ aðrýsý, üþüme, halsizlik gibi. Bazý kiþilerde ishalle birlikte kusmanýn da görülebildiði bildirilmekte. Ölümler akciðer enfeksiyonu ve solunum yetmezliðine baðlýdýr. Ancak hastalýk mevsimsel grip hastalýðý gibi yaþlýlar, altta yatan hastalýðý olanlar ve baðýþýklýk sistemi zayýflamýþ olanlarda daha kötü seyretmektedir.

3. Bulaþma yollarý nelerdir?

Ýnsandan insana öksürme, hapþýrma yoluyla bulaþýr. Hasta kiþilerin ellerinden de bulaþma olabilir. Kiþi hastalandýktan ancak henüz þikayetler baþlamadan 1 gün öncesinden þikayetlerinin baþlamasýndan itibaren 7 gün boyunca bulaþtýrýcýdýr. Gençlerde ve çocuklarda bulaþtýrýcýlýk daha uzun sürebilir. Yani kiþiler hasta olduklarýný henüz bilmiyorlarken bulaþtýrýcýlýklarý baþlamýþtýr. Virüs yüzeylerde bir süre canlýlýðýný sürdürebilir. Bu nedenle ortak kullaným alanlarýnda bulunan masa, kapý kollarý gibi yüzeylerden temasla bulaþabilir.

4. Tedavisi var mý?

Virüsün oseltamir ve zanamivir isimli ilaçlara hassas olduðu biliniyor. Ýlaç hastalýktan korunmada ve oluþan hastalýðý hýzlý atlatmakta etkilidir. Tedavi için kullanýldýðýnda,  þikayetlerin baþlamasýndan sonraki 2 gün içinde ilacýn baþlanmasý gerekmekte. Ancak bu salgýndan önce bildirilen domuz gribi vakalarýnýn ilaçsýz da iyileþtiði, belki her vakada ilaç kullanýmýnýn gerekmeyebileceði bildirilmekte.

5. Özelikle okul gibi toplu yaþam alanlarýnda nasýl korunabiliriz ve önlem alabiliriz?

Hastalýk için þu anda mevcut bir aþý yok.

• Korunmada ilk ve en önemli yöntem el yýkamak. Su ve sabunla 15 - 20 saniye süreyle ve sýk el yýkamak hastalýk riskini azaltabilir.
• Alkol bazlý el dezenfektaný içeren jeller ve mendiller el yýkayamadýðýmýz durumlarda alternatif olarak kullanýlabilir.
• Vücudumuzu saðlýklý tutmak: Yeterli uyku, stresten uzak kalmak, düzenli ve saðlýklý beslenme, bol sývý almak
• Hasta kiþilerle yakýn temastan kaçýnmak.

6. Hasta kiþiler ne yapmalý?

Domuz gribinin görüldüðü bölgelerde bulunanlar ateþ ve gribal þikayetleri olduðunda mutlaka bir saðlýk kuruluþuna müracaat etmelidir. Test veya tedavi gerekliliðine saðlýk kuruluþu karar vermelidir.

Hastalýðýn mevcut olduðu durumda yatak istirahati, bol sývý almak, mevsimsel grip hastalýðýnda olduðu gibi önerilir. Baþka insanlara bulaþtýrmamak için, kalabalýk ortamlara girmemek, yaþlý ve çocuklardan uzak kalmak, öksürme ve hapþýrma sýrasýnda mendille aðýz ve burunu kapamak ve sonrasýnda mendili atmak.