21 Mayýs 2012 Pazartesi

AKÞEHÝR’DE YOÐURT PAZARI

  Mehmet KOÇ

          koc1966@hotmail.com
         AKÞEHÝR’DE YOÐURT PAZARI
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Akþehir’de Perþembe günleri kurulan pazarda, yoðurt pazarý pek meþhurdur. Her Perþembe günü güneþin doðuþuyla birlikte yoðurt pazarý kurulmuþ olur. Akþehir’in hanýmlarý erkenden yoðurt pazarýna akýn ederler. Herkesin yoðurtçusu da, müþterisi de önceden bellidir, zamanýnda gelmeyen müþterinin yoðurdu bir baþkasýna verilebilir. Zira yoðurt durmaya gelmez, çabuk ekþir. Bu yüzden “benim yoðurdumu niye baþkasýna verdin” lafý askýda kalýr. Yoðurtlar genelde kalaylý bakraçlara çalýnýr (mayalanýr). Yoðurt satanlarýn temiz giyinmesi gerekir. Çünkü pazardan peynir, yoðurt alanlar, önce yoðurt satanýn üstüne baþýna bakarlar, sonra bakracý ve yoðurdun üzerindeki tülbendi incelerler. Tülbent temiz ve beyaz olmalýdýr. Bunlar yerli yerindeyse o yoðurtçuya itibar edilir.

Yoðurt pazarý çoðu zaman sýký pazarlýklara sahne olur. Satýcýnýn yoðurdunu beðenen alýcý haným göz ucuyla sahibini süzerken bir yandan da fiyatýný öðrenmeye çalýþýr.

“- Bu helkeye ne diyorsun? ”

Satýcý ise karþýsýndakinin alýcý olup olmadýðýný sezinlemeye çalýþarak aklýna ilk gelen rakamý söyler:

“- Dört milyon.”

“- Get bacým vaa! .. Avuç içi kadar helkeye bu kadar para mý olur! ? ” deyip

 uzaklaþýrken satýcý kadýn arkasýndan söylenir:

 “- Ah bilmezsin bunu ne zahmetle yapýyorum. Burnuma sinek kaça kaça ineklerin altýna çömüyorum. Hazýr ayaðýnýza þu yoðurt geliyor da, kýçýnýzý-baþýnýzý oynatýyorsunuz! ”

            Yoðurt bakracý alýnýp eve götürülür, torbalara boþaltýlýr ve bakraçlar yeniden yoðurt pazarýna gider. Buzdolabýnýn olmadýðý yýllarda alýnan yoðurtlar torbalara boþaltýlýrdý. Þimdilerde ise yoðurt kaplarý haftalýk dönüþümlü olarak gelip gidiyor. Yoðurtlar buzdolabýnda bozulmadan korunabildiði için artýk torbalara boþaltýlmasýna gerek kalmadýðýndan kendi kaplarýnda muhafaza ediliyor.

Yoðurtçuya göre belirlenen yoðurtlar eve geldiðinde umulduðu gibi çýkmazsa, ekþiyse veya kazara içinden yabancý bir þey çýkarsa vay yoðurtçunun haline. Neler denir, neler… Yoðurtçu yedi düvele ilan edilir.

—Filanca geyinmiþ guþanmýþ da oturmuþ bazara, ben de onu akça pakça bir garý sandýydým. Aman bacým çaldýðý yoðurt fýtlamýþ, eþgisinden yenmedi, gurban ederim bir daha ondan yoðurt murut almam. Filan köyden gelen kirli garýnýn yoðurdu pek gözel diyolar, pek met ediyolar. Bundan sonra ondan alacaðým, varsýn kirli olsun içine mi giriyo yoðurdun, dadý eyi olsun da yeter, gerisine bakma.

 Komþu hemen söze girer:

—Vay bacým hepisi mi eþgi olacak o eyle bi dek gelmiþtir sana. Ben filancadan aldým, üstü baþý da pek temiz keteni de gar gibiydi, içimize sine sine yedik, istersen haftaya ondan alalým, garýnýn temizi baþýndaki ketenden belli olur. Ketenini yumayan garý nasýl temiz yoðurt çalacak. Garýnýn temizi gýlýðýndan gýyafetinden belli olur” gibi yoðurt muhabbeti gelecek haftaya kadar devam eder.

  Akþehir’in yoðurt pazarý tarihi belgelere göre  bu coðrafyada çok eski bir pazardýr. Yoðurt pazarý, Akþehir’in perþembe pazarý içerisinde varlýðýný bütün ihtiþamýyla günümüzde de sürdürmektedir.

 Yoðurt pazarýnda bir de tarhanalýk yoðurtlar vardýr. Onlar da yaðlý, yaðsýz diye ikiye ayrýlýr. Aðustos sonu ve Eylül baþý, tarhanalýk yoðurdun satýþ zamanýdýr. Hava güzelse süzme yoðurtlar kapýþ kapýþ gider, hava yaðmurluysa pek itibar edilmez. Zira kýþ tarhanasý bir haftalýk iþlemden sonra hazýrlanýp yerli yerine konur. Yaðmurlu havada tarhana kurutmak hem zahmetlidir hem de temiz olmaz. Bu yüzden hava þartlarý önemle takip edilir.

Yoðurt pazarý, sabahýn en erken kurulan pazarý olduðu gibi yine en erken sona eren pazardýr. Yoðurdun ekþimesinden mi korkulur bilinmez bazen bu pazar öðleye bile kalmaz satýcýlarý da alýcýlarý da bir anda ortadan kayýp olurlar. 

2010-08-12 Bu yazý  1387  kere okundu

SON YAZILARI

KISA NOTLARLA SANATKÂRLAR ÝDMAN YURDU 1928’TE KONYASPOR’U YENEN AKÞEHÝR ÝDMAN YURDU AKÞEHÝR’DE ATATÜRK’ÜN SEYRETTÝÐÝ ÝLK VE TEK FUTBOL MAÇI KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN(3) KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN(2) KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN AKÞEHÝRÝ YAZAN, TÜRKÇECÝ AKÞEHÝR KAYMAKAMI: ÝSMAÝL HAKKI BEY ÝLK BÝLÝM KURULU ÜYESÝ: AKÞEHÝRLÝ AHMET REÞÝT EFENDÝ PADÝÞAH HOCASI VE KÜTÜPHANECÝ: AKÞEHÝRLÝ ÖMER EFENDÝ ÞEYHÜLÝSLAM AKÞEHÝRLÝ HASAN FEHMÝ EFENDÝ

YORUMLAR

KÖÞE YAZARLARI
Haftanýn Röportajý

Çok yakýn zamanda röportajlarla burada olacaðýz
ÇOK OKUNANLAR
5+1 ORTAOKUL
Akþehir Lisesi ve N.Hoca Teknik Lise taþýnýyor, Ticaret Lisesi yer deðiþtiriyor
RSS © 2003 Akþehir PERVASIZ Gazetesi
Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır