|
Semt pazarlarý o toplumun ekonomik yapýsýnýn ve kültürünün bir açýk hava müzesidir. Akþehir Semt Pazarý da sadece Akþehir’in deðil bütün çevre köy ve kasabalarýnýn da bir buluþma yeri ve kültür alýþveriþinin günümüze kadar yapýldýðý ve yapýlmaya devam edildiði bir alandýr.
Pazaryerleri bir toplumun insanlarýnýn en yalýn hali ile görüldüðü yerdir. Yapmacýk davranýþlar kendini hemen burada ele verir. Ýnsanlar mal alýþveriþi yaparken ayný zamanda kültür alýþveriþi de yaparlar. Örneðin fasulye satan bir satýcý ayaküstü hemen bunun yemeðinin nasýl yapýlacaðý alýcýya anlatmakta veya deðiþik bir balýk türü satan kiþi ise alýcýya piþirme þeklini bir dakikada tarif edebilmektedir. Böylece yemek kültürünün aktarmasý gerçekleþir.
Pazaryerlerinin geliþimi, þehrin geliþimi ile genellikle paralellik gösterir. Þehir coðrafi olarak büyüyünce pazaryerleri þehrin içinde kalýr ve bir çarþý haline gelir. O zaman insanlar ve yerel yönetimler yeni pazaryeri arayýþýna girerler. Akþehir’de semt pazarýndan alýþveriþ etme geleneði çok eskilere dayanýr. Akþehir büyüdükçe, semt pazarlarý þehir içerisinde kaldýkça yerleri deðiþtirildi ve yeni yerlerine taþýndý. Yeni semt pazarlarý genellikle eskiye oranla daha geniþ ve daha iyi imkânlara sahipti.
Akþehir’de Çarþamba ve Perþembe günleri kurulan Buðday, Yoðurt, Sebze, Hayvan Pazarlarý bölgenin bir borsasý durumundadýr. Bu borsada genellikle üretici ile tüketici karþý karþýya gelir. Semt pazarlarý hem üreticileri hem de tüketicileri korur. Üreticileri ve tüketicileri tüccarýn eline ve insafýna býrakmaz. Tüccarlar kendi fiyatlarýný semt pazarlarýna uygun belirlemek zorunda kalýr. Yani semt pazarlarý toplumun supabýdýr.
Akþehir’de her Perþembe kurulan pazarlar ayný zamanda geliri düþük olanlara da nefes aldýrýr. Çünkü pazarda her malýn kalitesine ayrý fiyat verildiði için bir malýn tek fiyatý yoktur. Örneðin manavdaki domatesler hep ayný fiyata satýlýrken pazarda çok ucuza olduðu gibi bu fiyatýn üç dört katýna da domates vardýr.
Akþehir’de pazara gitmek insanlarýn hayatlarýnda önemli bir yer tutar öyle ki 40-50 yýl önce günlerin isimleri bile pazarlarýn kurulmasýna göre ayarlanmýþtý. Þöyle ki:
Haftanýn günü Günün Akþehir’deki ismi
Pazartesi Ilgýn Pazarý
Salý Aralýk
Çarþamba Dernek
Perþembe Pazar
Cuma Cumai
Cumartesi Cumertesi
Pazar Girey
Akþehir semt pazarlarý ayný zamanda bir buluþma yeridir. Birbirini bir hafta boyunca görmeyenler alýþveriþ yaparken hasret giderirler. Bir hafta boyunca olan biteni birbirlerine anlatýrlar. Kimi zamanda iki sevgilinin kalabalýða karýþarak konuþtuðu ve buluþtuðu yerdir. Semt pazarý köylünün þehre gelme nedenidir. Erken saatlerde malýný satar ve kalan zamanda Akþehir’i gezer.
Semt pazarlarý bulunduðu þehre canlýlýk verir ve onu ayakta tutar. Akþehir tarih boyunca çevrenin bir pazarý ve alýþveriþ merkezi olmuþtur. Akþehir’i ayakta tutmuþtur. Bu nedenle Akþehir Semt pazarlarýný bu yazý dizimizde bir kez daha göz önüne sereceðiz.
|