(1946 yýlýnda Cihanbeyli ile Akþehir arasýnda Prof. Dr. W. Ruben, Docent Dr. Abidin Ýtil ve Ferruh Sanýr on günlük bir gezi yaparlar. Bu gezide gerek klasik çaða ait, gerekse Bisans devri ile ilgili bir çok kalýntýlar bulunarak Ankara’da incelettirmiþlerdir. Prof. Dr. W. Ruben, yazmýþ olduðu kitabýnda Turgut hakkýnda þu bilgiler yer almýþtýr.)

……………

Harunlar   köyünün          üst   tarafýnda     bulunan     bir    kale    harabesi Romalýlar      çaðýna     aittir.  Yerliler    ise  bunlarýn    Ceneviz lilere        ait   olduðunu        iddia    etmektedirler.       Kalenin     iptidaî  bir   tarzda     inþa    edilmiþ      olmasý,    onun     büyük     bir   kimseye     ait  bir   saray  deðil    de   daha     ziyada      mýntýkanýn        emniyetine       memur      karakollarýn       barýndýklarý     bir   yer    olduðunu        gösterir    mahiyettedir.       Belki    de   bunlar    bir yolun       muhafazasýna         memurdurlar.   (Fakat bu yol nereden geliyor    ve  nereye       gidiyordu,      bunu      bilmiyoruz)Yoksa     bu     karakolun        vazifesi,  eþkýyaya      karþý     Turgut      Ovasýný      mý    korumaktý?

………………….

Turgut bucaðýnýn ortasýnda bir yerde bulunan biricik çeþmenin de Bizans’lar zamanýndan kalma olduðunu tahmin ediyoruz;   çünkü çeþmenin duvarýndaki çift sütün tipi tamamen Bizans’lara ait bir üslûpla yapýlmýþtýr ve bu sütunlarýn taþýdýðý bir de kemer vardýr.   Bu unsurlarýn sonradan yapýya ilâve edilmiþ olmasýna da imkân yoktur.    Bucaðýn hemen yakýnýnda bir yerde,   küse harabeleri,    Romalýlar zamanýndan kalma mezar taþlarý ve keza bu zamanýn bina temelleri v.   s.  görülmektedir;   buradan birçok paralarýn ve büyük küplerin çýkarýlmýþ olduðunu-yerliler anlatýrlar.

……………………………………..

Bucak Müdürlüðü binasýnýn önünde,       bir abide þeklinde bir sütün dikilmiþtir;     âbidenin etrafýný çeviren duvarýn içerisinde de iki çift sütün ve bir de, üzerinde bir bað resmi bulunan bir taþ parçasý vardýr.

…………………………………..

            Turgut tan      baþlayarak     kuzey     batý  istikametindeki daðlara      yükselen     yolun    solunda     ve   takriben    Turgut tan      bir  saat   kadar bir    mesafede,   vaktiyle       buralarda       bir    taþ   ocaðýnýn   mevcut       olduðuna dair    izler  vardýr.    Ve   bu    sebepten      burasýna     Taþkeste      adýný   vermiþlerdir.   Bugün     bile   bu   izleri   burada     görmek      mümkün        olmakla       beraber, Bizans lardan        sonra   buraya     kimlerin     geldiðini    ve   taþ   aldýðýný  kestirmek zordur.

            …………………………………..

En        büyük      cami      gördüklerimiz içerisinde, Turgut taki idi.  Ve bu camiin   eski   olduðunu   da tahmin etmekteyiz;   yerlilerin       dediklerine       göre   200      senelik    bir    tarihi   vardýr.   1868 yýlýnda   yeniden        tamir   görmüþtür,         ve   gerek   kapýsýnda,        gerekse  minberinde      gayet     zengin     oymalarý       vardýr.   Bu      binalarýn      hemen       hepsinde, eski     hýristiyan    Basilikasýnm       tesirini    görmek        mümkündür.

            Turgut ta      gördüðümüz          200    senelik    cami   Osmanlýlar      devrine     aitti. Uslûp   bakýmýndan   bugünkü   binalardan   pek   te  farklý             olmamakla       beraber,

bucaðýn      misafir   odasýnýn  da     ayný  devre   ait   olduðunu      tahmin     etmekteyiz.

            Kaynak: Dr.   W.  RUBEN   Hindoloji   Profesörü ANADOLU NUN YERLEÞME TARÝHÝ ÝLE  ÝLGÝLÝ       GÖRÜÞLER,  KOÇHÝSAR IN   TUZ   GÖLÜ   BATISINDAKÝ   STEP   KÖYLERÝNDE  1946     EYLÜLÜNDE  YAPILAN  BÝR   ARAÞTIRMA  GEZÝSÝNÝN         SONUÇLARI