|
Bütün dünyaya yayýlan Nasreddin Hoca fýkralarýnýn çýkýþ noktasý Anadolu’dur, Akþehir’dir. Ancak bunlarýn dünya’ya yayýlmalarýna çeþitli kiþiler vesile olmuþtur. Bu kiþilerden biri de 1900’lü yýllarda Ýstanbul’da Amerikan Büyükelçisi’nin eþi Julia Leishman’dýr. Bu bayan sayesinde Amerika, Nasreddin Hoca’yý tanýyýp sevmiþtir.
Pittsburgh’dan Edward Crawford ile Ýskoç asýllý- Ýngiliz Protestan kökenli eþi Nancy Fergussen’un kýzý olan Julia Crawford (1862-1918), 1900-1909 tarihleri arasýnda Osmanlý Devleti’nde Amerikan Büyükelçisi olan John G.A. Leishman ile 9 Eylül 1880 tarihinde Homewood Þapel’inde evlendi.
1900 yýlýnda eþi ile birlikte Ýstanbul’a geldi. Ýstanbul sosyetesine kýsa zamanda kendini kabul ettirdi. Zengin bir aileden geliyordu. O devre göre çok þýk ve zarif giyiniyordu ve Bayan Leishman eðlenmesini çok seviyordu. Bu eðlence gecelerinde kendisine anlatýlan Nasreddin Hoca fýkralarý ilgisini çekti.
Kýsa zamanda Nasreddin Hoca fýkralarý olan kitaplarý okudu. Fakat bu kendisine yeterli gelmedi. Bunun üzerine Nasreddin Hoca’nýn yayýnlanmamýþ bir hikayesini (fýkrasýný) bildirene kýymetli bir hediye vereceðini ilan etti ve kendisine Nasreddin Hoca fýkrasý anlatanlara kýymetli hediyeler verdi.
Öðrendiði fýkralarý resmi ve gayri resmi toplantýlarda anlattý. Nasreddin Hoca’yý Amerikalýlarýn sevmesine önayak oldu.
Bayan Leishman anlattýðý Nasreddin Hoca fýkralarý o zamanlarý Amerikan Devlet Baþkaný olan Theodere Roosevelt kadar ulaþtý. Roosevelt, Nasreddin Hoca fýkralarýný çok sevdiðini, bunlardan pek çok hoþlandýðýný o zamanki gazetecilere anlattý ve gazetelerde bu haber yer aldý.
Julia Leishman, 1909 tarihinde eþinin görevi nedeniyle Türkiye’den ayrýlýp Ýtalya’ya gitti.
Bayan Leishman, Monte Carlo, Monaco’da 22 Kasým 1918’de öldü ve Monaco mezarlýðýna gömüldü.
John George Alexander Leishman (28 Mart 1857 - 27 Mart 1924) Ýskoç kökenli Amerikan Büyükelçisidir. Zengin bir aileden gelmektedir. 1900-1909 tarihleri arasýnda Ýstanbul’da görev yapmýþtýr. Önceleri Ortaelçi iken 1906’tan itibaren Büyükelçi olarak görev yaptý. Misyonerlik okullarý için Osmanlý’yý tehdit etti. Hatta Amerikan savaþ gemileri Ýzmir’e geldi. Okullar meselesi kabul edildi. Fakat o tarihte ona Büyükelçilik verilmedi. Yine Ýstanbul’daki Amerikan Büyükelçiliði binasýný kendi parasý ile satýn aldý ve daha sonra oynadýðý bir poker ile bu parayý geri aldý.
1909 tarihinde Ýtalya’ya Amerikan Büyükelçisi olarak gitti. Daha sonra Amerika’nýn Alman Büyükelçisi oldu ve 1913 tarihinde emekli oldu ve Avrupa’da kaldý. 1924 yýlýnda Monaco’da öldü.
Kaynaklar:
1-Ülkütaþýr, Þakir Nasreddin Hoca. Ankara: Türk Etnoðrafya ve Folklor Derneði yayýnlarý
3.www.encyclopedia-titanica.org/widener_family~chapter-0~part-2.html - Amerika Birleþik Devletleri
|
Akþehir Lisesi ve N.Hoca Teknik Lise taþýnýyor, Ticaret Lisesi yer deðiþtiriyor