21 Mayýs 2012 Pazartesi

TEKKE BOÐAZINA BAKARAK HAVA TAHMÝN ÝNANCI NEREDEN GELÝYOR?

  Mehmet KOÇ

          koc1966@hotmail.com
         TEKKE BOÐAZINA BAKARAK HAVA TAHMÝN ÝNANCI NEREDEN GELÝYOR?
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
19. yüzyýlýn sonunda Akþehir’i ziyaret eden Macar Türkolog Ýgnacz Kunoþ, Akþehir’den derlediði “Daðlarýn Cini” adlý bir fýkra bugün bile hemen herkesin bildiði bir inancýn kökenlerini ortaya koymaktadýr.
Günümüzde Akþehir’de karþýlaþtýðýnýz herhangi bir kiþiye yarýn havalarýn nasýl olacaðýný sorduðunuzda hemen baþýný Sultandaðlarý’na çevirip Tekke Boðazý mevkiine bakar ve oradaki görünüþe göre size gelecek günler için bir hava tahmininde bulunabilir. Bu þekilde tahmin etmenin inancý bilinenden çok daha eskiymiþ.
1885 Yýlýnda ülkemizi ziyaret edip Anadolu’yu dolaþarak yüzlerce derleme yapan Macar yazar ve Türkolog Ýgnacz Kunoþ, Die Spâsse adlý eserinin 270-271 sayfalarýnda Akþehir’den derlediði bu fýkrayý yayýnladý. Ayrýca Yunanlý yazar Joachim Valavani’nin Mikrasiatika, Atina 1891 adýyla yayýnlanan eserinin 143-144’üncü sayfalarýnda O Nasreddin Khôtzas isimli makalesinde de bu fýkra görülmüþtür. Yine bu fýkra önemsiz bir Ýstanbul gazetesinde de yayýnlanmýþtýr.
Öyküye göre Akþehir halkýna küsen Nasreddin Hoca bir halýya binerek, bir daðýn üstüne, rüzgar ve yaðmurlara göðüs gererek yerleþir ve herkesten uzaklaþýr. VALAVANÝ, bu masalý bize bölge insanlarýndan duyarak naklettiðini söylüyor ve bu kiþilerin bugünde havalarýn nasýl olacaðýný söz konusu daða bakarak tahmin ettiklerini söylüyor; Onlar için Nasreddin Hoca’nýn sýðýndýðý bu dað gerçek bir barometredir.
Musa peygamber’in Ýncil’de anlatýlan öyküsü ile benzerliði bir tarafa býrakýlýrsa; bu öykü ile daðlarýn tanrý sayýlmasý fikri daha doðrusu Hind-Avrupa kavimleri ve Mezopotamyalýlarca çok iyi tanýnan fýrtýna tanrýçasý Hitit ilahesi Arinna arasýnda bir paralellik kurulabilir. Bu arada Akþehir’in eskiden Hitit devletinin merkezi bölgesinde bulunduðunu da unutmamak gerekir.
M. Sabri Koza göre, Nasreddin Hoca fýkra  külliyatý  Anadolu ve Yakýndoðu’nun eski dini inançlarýyla irtibatlandýrýlabilecek  bazý öðeler içermektedir.
2009-12-23 Bu yazý  1483  kere okundu

SON YAZILARI

KISA NOTLARLA SANATKÂRLAR ÝDMAN YURDU 1928’TE KONYASPOR’U YENEN AKÞEHÝR ÝDMAN YURDU AKÞEHÝR’DE ATATÜRK’ÜN SEYRETTÝÐÝ ÝLK VE TEK FUTBOL MAÇI KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN(3) KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN(2) KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN AKÞEHÝRÝ YAZAN, TÜRKÇECÝ AKÞEHÝR KAYMAKAMI: ÝSMAÝL HAKKI BEY ÝLK BÝLÝM KURULU ÜYESÝ: AKÞEHÝRLÝ AHMET REÞÝT EFENDÝ PADÝÞAH HOCASI VE KÜTÜPHANECÝ: AKÞEHÝRLÝ ÖMER EFENDÝ ÞEYHÜLÝSLAM AKÞEHÝRLÝ HASAN FEHMÝ EFENDÝ

YORUMLAR

KÖÞE YAZARLARI
Haftanýn Röportajý

Çok yakýn zamanda röportajlarla burada olacaðýz
ÇOK OKUNANLAR
5+1 ORTAOKUL
Akþehir Lisesi ve N.Hoca Teknik Lise taþýnýyor, Ticaret Lisesi yer deðiþtiriyor
RSS © 2003 Akþehir PERVASIZ Gazetesi
Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır