|
Ýhtifalci Mehmet Ziya tarafýndan yazýlan “Bursa’dan Konya’ya Seyahat” kitabýnda Akþehir hakkýnda pek çok bilgi vermektedir. Bu bilgilerin içerisinde o devirde Akþehir’de dokunan halý ve kilimlerle ilgili olanlarý ilgi çekicidir.
Konya’ya 1889 yýlýnda tayin edilen Avlonyalý Ferit Paþa valilik döneminde Konya yöresinde halý ve kilim üreticilerine yeni bir hýz ve þevk vererek halýcýlarý teþvik etmek maksadýyla halý ve kilim sergisi açmaya karar vermiþti. Ýþte yazar ilk olarak Akþehir halýlarýný o sergide görmüþ ve çok beðenmiþtir. Yazar Ýhtifalci Mehmet Ziya o devir Akþehir halýcýlýðý hakkýnda þunlarý yazmaktadýr:
“Konya Þimendiferi’nin inþâsýndan sonra Akþehir eski revnak (parlak) ve þerefini bulmaða baþlamýþ, peyderpey tesis edilen halý destgâhlarý (tezgah) ticaret-i mahalleyyeyi bir dereceye kadar canlandýrmýþtýr. Konya’da küþad edilen (açýlýþý yapýlan) halý sergisine Akþehir’den dahi nefis halý ve kilimler gönderilmiþ idi.
…………..
Akþehir’e üç kilometre uzaklýkta Bermende karyesinde (köyünde) 490 hane ve 2450 nüfus vardýr. Buranýn haneleri oldukça muntazamdýr. Bu karyede dahi nesc edilen (dokunan) halý, seccadeler Konya sergisinde teþhir edilmiþtir.
Akþehir civarýndaki karyelerde sakin aþâir (aþiretler) ve ekrâd (konar göçerler) dahi gayet latif, nakýþlý kilimler, cecimler(örnek: örgü heybeler) nesc (dokur) ve imal ederler. Bunlarýn bazýsý heyme-niþin (göçebe, çadýrda yaþayan) olduklarý halde, dokuduklarý ba-husus (en çok) kýzlarýn nesc ettikleri kilimler hakikaten nazar-rübâdýr (göz çekendir). Ez-cümle (özet olarak) Akþehir Kazasý’nýn þark-ý þimaliyyesinde kain (kuzeydoðusunda bulunan) 18440 nüfus havi (içine alan) Cihanbeyli Karyesi’ndeki efrad-ý aþâyir (aþiret erleri) ve benât-ý ekrad (konar göçer kýzlarý) o kadar latif kilimler dokurlar ki, göçebe-niþin bulunduklarý göz önüne getirilirse, bu sanat-ý nefisedeki maharetlerine hayran olmamak elden gelmez.
Konya’da küþad edilen (açýlan) sergide inzar-ý nefais-perverane ( deðerli bakýþlarý uyarmak için) arz olunan mensucat-ý nefis meyânýnda (nefis dokumalar arasýnda) bu Cihanbeyli Karyesi’nin bir mevki-i þeref eylemiþler idi.”
Ýhtifalci Mehmet Ziya’nýn da kitabýnda bahsettiði Konya halý sergisinin önemli ve ilginç olaný, giriþte, ana kapýnýn sað tarafýnda Akþehir halý tezgâhlarýnda dokunan ve üzerinde KONYA adlý bir baþlýk taþýyan halý gazete yer alýyordu.
Sergiyi ziyaret edenlerin büyük ilgisini çeken ve sergide dereceye de layýk görülüp ödüllendirilen halý gazete Bu gün Konya Etnografya Müzesi Halý Bölümü’nde sergilenmektir.
|