21 Mayýs 2012 Pazartesi

AKÞEHÝRLÝ BÝR LUTÝYE: SÜLEMAN SUAT SEZGÝN

  Mehmet KOÇ

          koc1966@hotmail.com
         AKÞEHÝRLÝ BÝR LUTÝYE: SÜLEMAN SUAT SEZGÝN
Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto

Türk Sanat Müziði çalgý aletlerinden olan Ahenk’i icat eden Süleyman Suat Sezgin 1910 yýlýnda Akþehir’de doðdu.

Süleyman Suat Sezgin, at arabacýlýðý yapým ve tamiratýnda çýraklýk ve kalfalýk döneminden sonra müzik aletlerine ilgi duyarak, kendi kendine keman, gitar ve ut yapmaya baþlamýþtýr. Eskiþehir’e yerleþerek 18 yaþýnda ud çalmaya baþlamýþ ve Mersinli Kemal ustadan çalgý yapýmcýlýðýný öðrenmiþtir. Zamanla, cümbüþün sesinin fazla gelmesi ve udun sesinin de yetersiz kalmasý Ahenk’i yaratmasýna sebep olmuþ.1928 ile 1930 yýllarý arasýnda çalýþmalar yaparak Ahenk’i tamamlamýþ ve o zamanýn Sanayi Bakanýnýn imzalamasýyla vekâletini almýþtýr.

 Ahenk çalgýsý ilk yapýldýðý yýllarda aðaçtan gövdesi ve hayvan baðýrsaðýndan telleriyle çalýndýðýnda çýkardýðý çok natürel ve büyüleyen bir sesi vardý. Zamanla gövdesi metal olarak yapýlan Ahenkler piyasaya sürülmüþtür.

Süleyman Suat Sezgin’in Ahenk çalgýsýnýn tanýtýmý hakkýnda Darülelhan a yazdýðý yazýya aldýðý cevapta belirtilen birkaç husus dikkat çekicidir. Bu yazý:

Darülelhan Müdürlüðü

"AHENK" tarafýmýzdan tedkik edilerek alaturkada bütün makamatý muhtevi ve kullanmaða elveriþli olduðu anlaþýlmýþtýr. Genç ve kudretli sanatkârlarýmýzdan Süleyman Suad Bey tarafýndan icad edilen bu yeni mûsikî alatý mevcut çalgýlarýn en ahenklisi ve en çok duygu ve ihtizaz yaratanýdýr. En tatlý ve en çok kalbe dokunan seslerin aðaçtan mamul mûsikî alatlarýnda olduðunu göz önünde bulunduran san atkar Ahengi aðaçtan yapmýþ olmakla beraber vücuda getirdiði yenilikler ve hususiyetler sayesinde bu zarif alette bir de çok müessir madeni ses çýldýrmaða muvaffak olmuþtur. Daha ilk yapýlarýný gördüðümüz bu çalgýnýn atide büyük mevkisi olacaðým beyan eder ve bu muvaffakiyetinden dolayý genç san atkarý tebrik ederim. 14.12. 1932

Darülelhan Müdür ve Müessisi Halim HÎLMÎ

Süleyman Suat Bey’e Ahenk’i icat ettikten sonra övgü ve talep artmýþ. O da Eskiþehir’de Ahenk Müzik Evini kurmuþ, Avrupa ve Amerika’ya satýþlar yapmýþtýr. Günümüzde bu Müzik Evini oðlu Sedat Sezgin iþletmektedir.

Cümbüþ sesinin az, ud sesinin ise fazla olmasýndan dolayý ilk defa Eskiþehir’de ortaya çýkan yeni müzik aleti Ahenk, günümüz de Türk müziði literatüründe üniversitelerde ders olarak veriliyor.

Not: Lutiye, Çalgý yapan ve onaran kimsedir.

2011-10-08 Bu yazý  695  kere okundu

SON YAZILARI

KISA NOTLARLA SANATKÂRLAR ÝDMAN YURDU 1928’TE KONYASPOR’U YENEN AKÞEHÝR ÝDMAN YURDU AKÞEHÝR’DE ATATÜRK’ÜN SEYRETTÝÐÝ ÝLK VE TEK FUTBOL MAÇI KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN(3) KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN(2) KAÐNILAR GÝDÝYORDU AKÞEHÝR ÜSTÜNDEN AKÞEHÝRÝ YAZAN, TÜRKÇECÝ AKÞEHÝR KAYMAKAMI: ÝSMAÝL HAKKI BEY ÝLK BÝLÝM KURULU ÜYESÝ: AKÞEHÝRLÝ AHMET REÞÝT EFENDÝ PADÝÞAH HOCASI VE KÜTÜPHANECÝ: AKÞEHÝRLÝ ÖMER EFENDÝ ÞEYHÜLÝSLAM AKÞEHÝRLÝ HASAN FEHMÝ EFENDÝ

YORUMLAR

KÖÞE YAZARLARI
Haftanýn Röportajý

Çok yakýn zamanda röportajlarla burada olacaðýz
ÇOK OKUNANLAR
5+1 ORTAOKUL
Akþehir Lisesi ve N.Hoca Teknik Lise taþýnýyor, Ticaret Lisesi yer deðiþtiriyor
RSS © 2003 Akþehir PERVASIZ Gazetesi
Site iceriğinin telif hakkı bildirilmeksizin kullanılması yasaktır