Ýslam Dini’nin, ‘komþusu aç iken tok yatan bizden deðildir’ düsturunu yüzyýllar boyu uygulamýþ hamiyetperver bir milletiz biz. Bu düsturla kendisini sorumlu hisseden insanýmýz bunun gereðini elinden geldiðince yapmaya çalýþmýþ ve halen de yapmaktadýr. Bu yardýmlar bazen bireysel olarak bizatihi, kimi zaman da dernek ve vakýflar vasýtasýyla yapýlarak ilgili yerlere ulaþtýrýlmaya çalýþýlmýþ.

Türkiye’de özellikle Ramazan ayýnda yaþanan yardým patlamasý bir yandan ne kadar pozitifse, diðer yandan da o kadar riskli. Hedefi tam tutmayan yardýmlar, hem israfa hem de ihtiyaç sahiplerinin maðduriyetine sebep oluyor. Nasýl mý? Özellikle Ramazan yardýmlarýnýn bütün yýla yayýlmasý ve gýda endeksli olmaktan çýkmasý gerekiyor. Ýnsanlarýn en temel ihtiyacý gýda olabilir; ancak diðer ihtiyaçlarý da gözetmek gerekiyor. Sadece Ramazan ayýna mahsus gibi yapýlan bu yardýmlar yüzünden gýdalarda bir yýðýlma ve ayný kiþi ve ailelerde yoðunlaþma elbette ki hoþ olmuyor.

Akþehir’de görünen bir manzara var ki hiç de hoþ bir görüntü deðil. Bazý kiþi ve zevat bu yardýmlara o kadar alýþtýrýlmýþ ki, alamadýðý ve geciktiði zaman sanki verilmesi zorunluymuþ gibi basýyor feryadý figaný. Kaymakamlýðýn verdiði yardýmý alýyor, doðruca Belediye’ye; oradan da diðer kurum ve kuruluþlar ile duyduðu bildiði varsa kiþilere… el-insaf ya! Bu tür insanlar, Ramazan ayýný fýrsat bilip bu tür yardýmlarý da ganimet sanýp hiçbir yardýmý kaçýrmýyor; ihtiyacý olmasa da alýyor. Böyle olunca yardýmlar hedefi bulmuyor.

Yardým yapmak kadar, onu yerinde ve ihtiyaca göre yapmak son derece önemli. Her þeyden önce yardým edilecek kiþi iyi tespit edilmeli; sonra da muhtacýn ihtiyacýna cevap verilmelidir.

Bir de bu konuda hayýr derneklerinin rolü oldukça önem arzediyor. Onlarýn belki de en önemli fonksiyonu, yardým yapýlmasýna vesile olmak kadar, yardýmlarý en doðru hedefe ulaþtýrmak. Ýhtiyaç sahiplerinin tespiti ve yapýlacak yardýmlarýn ihtiyaca göre belirlenmesi noktasýnda bu tür hayýr vakýf ve derneklerinin önemi büyük. Bu tür derneklerin baþlýca görevi hayýrseverlerin yardýmlarýný insanlara ulaþtýrmak. Ancak burada da bir sorun var; bu köprü olma görevini yaparken bazý dernekler bunu þova dönüþtürmemeli, medya ile fazla haþir neþir olunmamalýdýr. Çünkü bu bir hayýr iþidir. Yerine göre, baþka insanlarý teþvik etmek amacýyla türlü iletiþim araçlarý kullanýlabilir; ama yerine göre ve sýnýrlý. Bugün Akþehir’de bazý dernek ve vakýflar var ki bir adaðýn üç aileye bölüþtürmesini medyaya taþýyarak güya hayýr yaptýklarýný kamuoyuna duyuruyor. Buna da el-insaf diyorum. Bu kadarý da olmaz. Hayrýn ve sadakanýn küçüðü büyüðü olmaz ama hayýr verilen kiþileri kýrmamak ve deþifre etmemek þartýyla, bu hayrý medyatik bir þova dönüþtürmemek þartý ile. Bazý hayýrlar vardýr ki gizli yapýlaný daha hayýrlýdýr. Sað elin verdiðini sol elin görmemesi gereken hayýrlardandýr bu tür hayýrlar.

Hayýrsever kiþi, dernek ve vakýflarýn, yardým ve hayýr konusunda yapmasý gereken en önemli þey yukarýda belirttiðim gibi; ihtiyaç sahiplerini ve ihtiyaçlarý yerinde tespit etmek, sonra hayýrseverlerin yardýmlarýný bu insanlara ulaþtýrmak. Her zaman ayni yardým bu ihtiyaç sahibi insanlarýmýzýn dertlerine derman olmayabilir; nakdi yardým yönü de ihmal edilmemelidir. Ýhtiyaç sahibinin ihtiyacý kadar ailedeki fert sayýsý, saðlýk durumlarý, özellikle çocuklarýn eðitim durumlarý vs. bunlar takip edilmeli ve ailenin durumu sadece Ramazan ayýnda deðil bir yýl boyu takip edilmeli ve ilgi alaka kesilmemelidir. Fakir fukara garip gureba ezilmeden, deþifre edilmeden sevindirilmeli, bu ayý fýrsat bilip sürekli almayý ve istemeyi alýþkanlýk haline getiren fýrsatçýlara da müsamaha gösterilmemelidir.