Hem casus ve hýrsýz ( hem de mezar hýrsýzlarý) olduklarýný iddia edenler pek çok!  Akþehirli dostum Erkök Avcýoðlu, neredeyse elli yýldýr en büyük atasý Hacý Ýbrahim Veliy’nin bütün bir dev ceviz kütüðünden oyularak, Kuraný Kerimden ayetlerin iþlenmiþ olduðu; çok önceleri çalýnarak kaçýrýlan ve Berlin’deki müzede sergilenen eþi bulunmaz sandukasýný geri alabilmek için savaþ veriyor. Hakkýný elde etmeye, bir milim bile yaklaþamadý.  Son olarak WWW HACI ÝBRAHÝM VELÝY SULTAN.COM adlý bir site kurmuþ. Eþi bulunmaz sandukayý orada görebilir; eski yazý biliyorsanýz vakfiyeyi okuyabilirsiniz. Yüzlerce yýl önce yaþamýþ olan rahmetli; kurduðu vakýf tekkede “Gelenlerin milliyetine, dinine, cinsiyetine ve kimliðine bakýlmadan dilediði kadar barýndýrýlmasýný; yedirilip içilmesini” vasiyet ediyor. Ýrat olarak öncelikle MEYDAN HAMAMININ gelirini býrakmýþ. Akþehir’in ne kadar eski bir kent olduðu ve neredeyse bin yýl öncesinde bile, muhteþem bir hamama sahip bulunduðu ortaya çýkýyor. Geliri vakfiyeye býrakýlan yalnýzca Meydan Hamamý deðil! Birçok köyün tüm arazileri, onlarca bað ve sayýlamayacak kadar taþýnmaz mal da, irat olarak býrakýlmýþ. 
Sen kalk Almanya’dan gel; ermiþ bir veliyyin yeniden yapýlabilmesi mümkün olmayan deðerli sandukasýný çal ve müzelerinde teþhir et! Tüm çabalamalara raðmen geri verme! Ne kadar ayýp! Bu ne cesaret? Devletimizin, yetkililerin ve politikacýlarýn Hacý Ýbrahim Veliy sandukasýnýn geri alýnmasý için ilgilerini bekliyorum. Tüm Akþehir de bu dürüstlüðü bekliyor. Sanduka asýl yerinde sergilensin!
Erkök, Kabataþ Lisesinden mezun. O vakýf bir konuþma yapmamý istemiþti.
Plaket de hazýrlamýþlar; nezaket gösterip plaketi Erkök hemþerinin eliyle verdirdiler.
                ***
Ýzmir’den baþlayýp Baðdat ve Hicaz’a giden demiryolu, bir asýrdan çok önce yabancýlar tarafýndan yapýlýp iþletilmiþ. Amaç, o zamandan varlýðýný bildikleri, petrollere el koymak ve çoktan göz koyduklarý Osmanlý topraklarýna sahip olmakmýþ. Demiryolu bir eklemeyle Eðirdir’e ulaþtýrýlmýþ. O zaman çok hareketsiz olan bu yöne demiryolunun ulaþtýrýlmasýndaki amacýn; “Yalvaç’taki üç bin yýllýk Psidia Antiyohiya ve Kýzýlca mahallesinin uzak tepelerindeki altý bin yýllýk Aya tapanlarýn MEN mabedindeki eski eserleri ve hazineleri çalýp kaçýrmak olduðunu” okudum. “Amaçlarý öyle olsa; demiryolunu Yalvaca ulaþtýrýrlardý…” denilemez. Arazi o kadar sarp ve kayalýk ki, karayolu bile ancak 20-30 yýl önce açýlabildi. Yakýn sayýlacak zamanda açýlan yol bile, düzgün deðil. 
Demiryolunu Yalvaca getirememiþler. Fakat harabelerden söktükleri heykelleri ve çok büyük taþ anýtlarý; kaðnýlar ve at arabalarý ile örtülü olarak taþýttýrarak Eðirdir istasyonuna getirmiþler. Oradan kendi iþlettikleri demiryolu ile Ýzmir’den ülkelerine kaçýrmýþlar.
Yalvaç’taki harabelerin hazineleri, eserleri ve taþlarý, isteyen her yabancý tarafýndan talan edildi. Ancak Rahmetli dünürüm Muzaffer Tütüncü, kütüphane müdürü iken, hslkýn getirdiklerini kitaplýðýn bir köþesinde topladý ve Yalvaç Müzesini açmayý baþardý.
Þimdi bile o iki harbede dolaþanlar; potinleriyle topraðý deþeleyerek; eski paralar ve enteresan kalýntýlar bulabiliyor. Kaçýrýlan yazýlý büyük taþlar ve deðerli antikalardan baþka, ne kadar hazineler de çalýnýp götürüldü, kim bilir?
KAMAN ilçemizin çevresinde arkeoloji çalýþmasý yapan Japon bilim adamlarý var. Dost Japon Ýmparatorluðunun ayný iþin uzmaný olan bir prensi de; sýkça gelip çalýþmalara katýlýyor. Japonlarý o kadar kendimizden sayýyoruz ki, onlardan bir kuþkumuz olamaz.
                ***
Casus Lawrens Müslüman topraklarýnda bölücülük yapmak ve Kutsal yerlerimizi bizden koparmak için Arapça da öðretilerek özel olarak eðitilmiþ. Baþka bir Ýngiliz kadýn Arkeolog da; Türk düþmanlýðý ve eski eser kaçakçýlýðý için yetiþtirilmiþ. Irak ve Suriye sýnýrýmýzýn, petrol alanlarý bizde kalmayacak þekilde cetvel tahtasýyla çizilmesini o kadýn planlayýp becermiþ. Arkeoloji mesleði sömürgeci azgýn ülkeler tarafýndan hem hýsýzlýk ve hem de casusluk amacýyla kullanýlýyor. Bu dalda özel elemanlar yetiþtiriyorlar. Diðer deðerlerimize sahip çýkamadýðýmýz gibi; arkeolojik varlýklarýmýzý da hiç koruyamadýk! nazifkurucu@hotmail.com