Babasýný öldürdüðü için sürgüne gönderilen büyük yazar, burayý tanýtýp ünlendirmiþ. Ama pek az kiþi geliyormuþ. Ortaokul ve liseyi Denizli’de parasýz yatýlý okudum. Fransýzca öðretmeni, “Bodrum’da kayýðým var; yazlarý gider balýk tutarým” demiþti. 1960’ta “Bodrum’u Yunanlýlar bombalayacak” diye bir söz çýkmýþ. Burada yaþayan 6000 kiþi daðlara doðru kaçmýþ. Yarýmadada kadastro 1970’te yapýlmýþ. Bazýlarý, daðý taþý üzerlerine tapulatmýþ.

Bodrum ismi, “Bodrum kat” anlamýnda! Milas’tan gelip buraya inerken yokuþun baþýnda bir büyük kaya vardý. Dolanýp indiniz mi, Bodrum! Eskiden Muðla’da, “Kayanýn altý bodurum” diye baþlayan bir tekerleme varmýþ. 1976’da Türkiye’de tek olan Kýzýlay Gökdelendeki  komþum, Milas- Ören köylü kýzla evlendi. Minibüsle düðüne geldik. Bozuk yollardan Bodrum ve Turgut Reis’e uðradýk. Çok tenha idi. Dikkat çeken tek þey, Turgut Reisteki heykel olmuþtu. 1979’da gezmek için geldim. Sahildeki eski evlerden birini otel yapmýþlar; önündeki kumsalda 15-20 kiþi güneþleniyordu; o kadar.

  Kadastrodan sonra yüzlerce açýkgöz kooperatifçi, en ucuz dað arazilerini metrekaresi bir liradan kapatmýþ. Evler 25-30 yýlda tamamlandý. Bodrumun ünü arttý; para ödemekten býkan birçok üye, haklarýný baþkalarýna sattý. Yasa, inþaat kooperatiflerin 30 yýlda bitmesini emreder. Üyelerin daha fazla sömürülmemesi amaçlanmýþ. Kooperatif kodamanlarý ise, iþletme kooperatifine çevirerek; üyeleri sonsuza kadar saðmanýn yolunu buldu. Yaz nüfusu patlayýnca birçok köy belediye oldu.  Kooperatiflere su verse, hizmet götürse; iþletme kooperatiflerinin saltanatý da son bulsa; iyi olur. Kýþýn oturanlar da çoðalýr. Nüfusu kalabalýklaþan belediye; devletten daha çok yardým alýr. Tersine, yaz nüfusu arttýkça sultanlýk haline gelen belediyeler, hizmet yükünün altýna girmek istemiyor. Emlak vergisini yüklüce alýyor; balkon vs. için ceza yazýp keseyi dolduruyor. Fakat hiçbir hizmet vermiyor.

Artýk Bodrum, Antalya gibi marka! Özellikle Gölköyle birleþerek Göltürkbükü adýný alan beldeye, sanatçý ve artizler; poz verip görünmek için mutlaka birkaç günlüðüne gelip ünlerini korumaya çalýþýrlar. Sayýsý binlere varan kooperatiflerin milyona yakýn üyesi ise; onlarla ilgilenmez. Çoluk çocuk sahile varýp denize girmeye koþuþurlar. En yakýn ve ucuz pazar hangi belediyede ise; oranýn traktör trenine binip sebze meyve alýrlar. Yarýmadadaki tüm kasaba pazarlarýnda Ýngiliz, Alman, Fransýz turistler resim çeker; fistan ve baþka giysilerle çok ucuz bulduklarý yiyecekleri satýn alýrlar. Bazen günübirlik gelen Yunanlýlar görünür. (Bu yýl yabancý kalabalýðý az.) Ruslar ise, pazarlara pek raðbet etmez. Kýsýtlý paralarýyla Her þey dahil otelinin trene benzetilmiþ traktörüyle sahile gider; onunla dönüp para harcamazlar.

20 yýl öncesine kadar çocuklarý deðiþik sahillere götürürdüm. Çadýr kiraladýðýmýz da olurdu; pansiyonlarda kaldýðýmýz da! Haným o sýkýþýklýkta yemek yapmaktan býktý. Politikayý býrakýp Avukatlýða önem verince durumum düzeldi. Gazete ilanlarýndan en ucuz yazlýðý aldým. Pek külüstürdü; uðraþýp düzelttik. Ýki yöndeki bahçesine meyve çekirdeklerini gömerdim. Üç þahane erik ve birçok þeftali aðacý oluþtu; görmeye deðer! Çocuklarla torunlar sýrayla geliyor. Balkon yaptýk; belediye yüklü para cezasý aldý. Denize ve küçük adaya tepeden bakýyoruz.

Bodrum merkez pazarýna köy analarý, görmediðimiz ürünler getirir; meraklýyým. Geçen yýl yankesici çarptý. Paralara az üzüldüm. Hüviyetler, ehliyet vs üç gün uykumu kaçýrdý. Görevliler þikayetimle ilgilenmedi. Fakat bahþiþ alabilmek için para dýþýndaki belgeler bana bir þekilde ulaþtý. O pazara bir daha gitmedim. Yakýnýmýzda üç-dört beldenin pazarý var; giysi bölümlerine hanýmlar meraklý. Hepsine de,  mutlaka gidilir. Bodrumun en büyük kalabalýðýný oluþturan kooperatifçiler, gazetelerde görünen cafcaflý sahte yaþamýn dýþýndadýr. Bitiþiðimizdeki tepelere beþ yýl önce, Ýstanbul ünlüleri yabancýlara satmak için yüzlerce evlik siteler yaptý. Dünya krizi yüzünden birkaç ev dýþýnda satýlmadý. Bu yýl, yakýnýmýza ünlü bir süpermarket açýlmýþ üç ayrý otel inþaatý baþlamýþ; bazýlarýnda para çok! 

Bodrum çevresinde onlarca adacýk var. Bunlardan en büyüðü ilçenin tam karþýsýndaki Kara Ada’da eskiden altý köy varmýþ. Korkudan mý ne, hepsinin halký kasabaya göçmüþ; þimdi bomboþ. Yunanistan ise bundan çok daha küçük olan Mikonos adasýný, seks ve rezalet turizminin merkezi yaparak büyük paralar kazanýyor. Daha batýdaki baþka bir Yunan adasý, tümden ahlak dýþý iþlerle çok daha fazla ve özellikle Ýngiliz turist çekiyormuþ. Bodrum çevresindeki adalarýmýz da, oteller ve turistik tesisler için 40-50 yýllýðýna yerli iþletmecilere kiraya verilmeli. nazifkurucu@hotmil.com