ARÝF NÝHAT ASYA (1904 - 1975)

         Türk Edebiyat Tarihi ne "Bayrak Þairi" olarak adýný yazdýran Arif Nihat Asya, 7 Þubat 1904 yýlýnda Çatalca nýn Ýnceðiz Köyü nde dünyaya geldi. Babasý Tokatlý Zîver Efendi, annesi Týrnovalý Fatma Hanýmdýr. Nihat Asya bir aylýkken babasýnýn ölümü üzerine, akrabalarýnýn himayesinde büyümek zorunda kaldý. Ýlköðrenimine köyünde baþladý fakat daha sonra Ýstanbul a geldi. Önce Haseki Mahalle Mektebi ne daha sonra Gülþen i Maarif Rüþtiyesi ne devam etti. Yatýlý olarak girdiði Bolu Sultanisi kapatýlýnca, Kastamonu Sultanisi ne aktarýldý. Liseyi bitirdikten sonra, Ýstanbul Yüksek Öðretmen Okulu’nun Edebiyat Bölümü’nden mezun oldu.
         Milli Mücadele Dönemi nde Ankara da bulundu. Bu dönem onun þiire baþladýðý, Türklük ve vatan aþký ile þiirler kaleme aldýðý tarihlerdir. 1928 yýlýnda Darülmuallimin i Aliye den edebiyat öðretmeni olarak mezun oldu ve Adana kolej ve öðretmen okullarýnda edebiyat öðretmenliði ve yöneticilik yaptý. 1948 yýlýnda Edirne ye tayin edildi. 1950-54 döneminde Adana Milletvekilliði, 1954 yýlýnda Eskiþehir milletvekilliði yaptý. 1962 yýlýnda ise Ankara Gazi Lisesi nden emekli oldu. 5 Ocak 1975 tarihinde Ankara da vefat etti.
         Edebiyatýmýzda “Bayrak” þairi olarak tanýnan Asya, Bayrak þiirini Adana’nýn kurtuluþ günü olan bir “5 Ocak”ýn heyecaný ile yazdý. Bir çok dergi ve gazetelerde yazýlar yazdý. Þiirlerinde hece, arûz ve serbest vezinleri kullanan Arif Nihat, nazmýn her tür ve þekliyle eserler vermiþtir. Fikrin aðýr bastýðý þiirlerinde milliyetçilik konusu büyük bir yer tutar. Çok renkli ve deðiþik biçimli þiirler yazmýþ olan Asya, son þiirlerinde biraz da mistisizme yönelmiþtir. Þiirinde daima bir yenileþme çabasý içinde olan þair, etkilerden uzak kalarak kendine özgü bol renkli þiir dünyasýný oluþturmuþtur.
         Güzel ve zarif benzetmelerin yaný sýra, keskin zekâsýnýn, þakacý mizâcýnýn mahsulü olan nükteleri, hicivleri, kelime oyunlarý üslûbunu tamamlayan önemli unsurlardýr. Tarihimizin þanlý sayfalarýný þiirleþtiren þair, Rubai türünün yeni Türk edebiyatýnda önemli þahsiyetlerinden kabul edilir. Bayrak ve vatan, onun mýsralarýnda en usta anlatýcýsýný bulmuþtur.
         Vefatýnýn 36.yýldönümünde rahmet ve minnetle anýyoruz.

Sanatý:

         Arif Nihat, “toplum için sanat” anlayýþýný benimser. Politikaya da bulaþan þair, sanatýný hiçbir zaman bir ideolojinin emrine vermemiþtir.
Tüm bunlarýn dýþýnda Arif Nihat’ý yazmaya sevk eden hususlar arasýnda “aþk, cezbe, ýstýrap, hasret” vardýr. Basma-kalýp olarak nitelendirebileceðimiz bu fikir ve duygularý, daima taze hayallerle ve sanatkârane bir ifadeyle kullanmasýný bilmiþtir.
         Arif Nihat’ýn þiirlerinde, tutku derecesindeki vatanseverliðin ve millî deðerlere baðlýlýðýn yaný sýra, millî hakimiyetin sembolü olan bayrak, geniþçe yer tutar. Onda, bayrak sevgisi doruktadýr. Ünlü þairimiz Mehmet Akif Ersoy’un, Ýstiklâl Marþý’ndaki bayraða yaklaþýmý ile Arif Nihat’ýn görüþleri benzerlik arz eder. þair “Bayrak” ve “Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor” þiirlerinde bunu açýk bir þekilde ifade etmiþtir.
         Türk milletinin vasýflarý; vatanseverlik, kahramanlýk, hürriyet severlik ve imanlýlýk; temel deðerleri ise bayrak, hürriyet ve dindir. Milletimizin temel deðerlerinden biri olan bayrak, baðýmsýzlýðýn ve hürriyetin göstergesidir. Ýnsan, bayraðýn gölgesinde, kendini emniyette ve huzurda hisseder. Bu durum, diðer milletler için de söz konusudur. Ancak, Türk bayraðýnýn, bu deðerleri yanýnda, rengi de önem taþýr. Bayraðýn, rengini, þehitlerin kanýndan aldýðýna, inanýlmaktadýr. Bunun yanýnda kýrmýzý “savaþ” ortamýný da çaðrýþtýrýr. Tek bir þairin gücünü aþacak ölçüde çok renkli, çok biçimli ve sayýsýz þiirler yazmýþ olan Arif Nihat, sanatýndaki sürekli yenilikler ve yenileniþler bakýmýndan 1940’tan sonraki “Yeni Edebiyat” þairleri arasýnda incelenebilirdi. Ancak, duyuþlarý ve temalarý bakýmýndan yeni olmakla birlikte Orhan Veli grubundan çok ayrý nitelikler taþýyan Arif Nihat’ýn Milli Edebiyatçýlar arasýnda incelenmesi uygun görüldü.
         “Arif Nihat, edebiyatýmýzda memleketçi, milliyetçi þairler arasýnda yer almýþ olmakla beraber onun þiire her türlü mevzuu getirdiði görülür, dýþ çevre, tabiat, göze görünen her þey, onun þiirine mevzuu olmuþ, günlük hayatýmýzla ilgili her þey onun þiirinde yerini bulmuþtur.Ýç âleme bakan psikolojik þiirler de yazan þairin, eski aþk hikâyelerimizi, Leylâ ve Mecnunlarý, Ferhad ve Þirinleri de büyük bir zevkle iþlediði görülür. O, eski þairlerimize de mevzularý arasýnda yer vermiþ, Sultan Veled, Nesimi, Fuzûli, Þeyh Galip, Nedim gibi þairlerin adlarý þiirine girmiþtir. Hele Mevlânâ için müstakil þiirler yazmýþtýr. Bütün bu mevzular içinde de dâima milliyetçi ve memleketçi olan þairin þiirlerinde, eski musikimize, ananelerimize –Yahya Kemal- gibi büyük bir nostalji ile baðlandýðý görülür”
         Meslek hayatýnda dürüst karakteri ve her yerde cesareti, mertliði, kibarlýðý ile tanýnan Arif Nihat, tutku derecesindeki yurtseverliði, millî deðerlere baðlýlýðý, zarif nükteleri, hoþ görücü, mizacý ile de bulunduðu çevrelerde sevilen bir insandý.Þair, Osmanlý tarihine son derece hayrandýr. Onda, Ýslâm inancý ile Türklük þuuru bütünleþmiþtir. Tarihimize ve kültürümüze dair her þeyi büyük bir heyecanla iþlemiþtir Arif Nihat; sâde milliyetçi deðil her þeyi ile millî bir þairdir.
Geniþ olarak “milliyetçilik” sözüyle anlatabilecek olan fikirleri 1925’ten bu yana birçok doruklardan geçerek duygu zenginliði, kültür artýmý ve yaþama çeþitleri ölçüsünde geliþmiþ, daha da olgunlaþmýþtýr.                                                             

Arif Nihat Asya, önceleri romantik bir Turancýlýk havasýnda iken Anadolu’yu içinden tanýdýkça onun ruh ve þiir kaynaðýna yöneldi, eserleri ve sanat görüþü ile Türkçü, milliyetçi, memleketçi, Anadolucu olarak nitelenen þairler arasýnda yer aldý”. Diðer yandan da Selçuklu – Osmanlý ve Kurtuluþ devirleri tarihlerinin ihtiþamlý ilhamlarý, onun koçaklama þiirlerine dayanak olmuþtur.
Bayrak, vatanýn, millî hâkimiyetinin sembolüdür. Arif Nihat’ta bayrak sevgisi doruktadýr. “Türk bayraðýnýn güzelliðini, bir sevdalýnýn tapýnýcý duygularýyla anlatan Arif Nihat, çaðdaþlarýndan çoðunun, bütün kutsallýðýndan sayarak sadece yoksul bir kara toprak gibi teþhire kalktýklarý vatanýn her türlü görünüþlerini, iç ve dýþ süslerini de ayrý bir hayranlýkla anlatmýþtýr. Onda bu toprak, belki çoraktýr, kuraktýr, bakýmsýz ve yoksuldur ama “vatan”dýr.”
         Arif Nihat, Türkçenin sesine hâkim, ahenkli ve doyurucu hususiyetleriyle tesirli olmuþ ve geniþ bir okuyucu kitlesi tarafýndan sevilmiþtir. Mehmet Kaplan da, þairin ahenge büyük ehemmiyet verdiðini; þiirlerini kalabalýk karþýsýnda yüksek sesle okunacak tarzda kaleme aldýðý için, ses ve kelime tekrarlarýna sýk sýk baþvurduðunu söyler; þiir ve hitabet sanatlarýnda dil musikisinin mânâ kadar deðer arz ettiðine dikkat çeker. Bunun yanýnda “Arif Nihat Asya, Türk þiirinde önemli atýlýmlar yapamamýþ, çýðýr açýcý yenilikler getirememiþ, ama buna karþýlýk, millî kültür ve medeniyetimizin savunulmasýný, kendi neslinin þartlarý ve imkânlarý ölçüsünde, þiirine ve nesrine görev bilmiþ bir sanat adamýdýr”.

Þiir Kitaplarý:

Heykeltraþ (1924),
Yastýðýmýn Rüyasý (1930),
Ayetler (1936),
Bir Bayrak Rüzgar Bekliyor (1946),
Rubaiyyat-ý Arif (1956),
Enikli Kapý (1964),
Kubbe-i Hadrâ (1956),
Kökler ve Dallar (1964),
Emzikler (1964),
Dualar ve Aminler (1967),
Aynalarda Kalan (1969),
Kanatlar ve Gagalar (1946),
Kýbrýs Rubaileri (1964),
Avrupa dan Rubailer (1971),
Kova Burcu (1967).

ARÝF NÝHAT ASYA ÞÝÝRLERÝNDEN SEÇMELER:

BAYRAK

Ey mavi göklerin beyaz ve kýzýl süsü
Kýz kardeþimin gelinliði,
Þehidimin son örtüsü,
IÞIK ýþýk dalga dalga bayraðým,
Senin destanýný okudum
Senin destanýný yazacaðým,
Sana benim gözümle bakmayanýn
Mezarýný kazacaðým,
Seni selamlamadan uçan kuþun
Yuvasýný bozacaðým,
Dalgalandýðýn yerde ne korku ne keder,
Gölgende bana da bana da yer ver.
Sabah olmasýn günler doðmasýn ne çýkar,
Yurda ay yýldýzýnýn ýþýðý yeter,
Savaþ bizi karlý daðlara götürdüðü gün,
Kizýllýðýnda ýsýndýk,
Dalgalardan çöllere düþürdüðü gün
Gölgene sýðýýndýk,
Ey þimdi süzgün rüzgarlarda dalðalý
Barýþýn güvercini, savaþýn kartalý
Yüksek yerlerde açan çiçeðim
Senin altýnda doðdum
Senin dibinde öleceðim,
Tarihim, þerefim, þiirim, her þeyim
Yer yüzünde yer beðen,
Nereye dikilmek istersen,
Söyle seni oraya dikeyim.

BÝR BAYRAK RÜZGÂR BEKLÝYOR!

Þehitler tepesi boþ deðil,
Biri var bekliyor.
Ve bir göðüs, nefes almak için;
Rüzðar bekliyor.
Türbesi yakýþmýþ bu kutlu tepeye;
Yattýðý toprak belli,
Tuttuðu bayrak belli,
Kim demiþ meçhul asker diye?
Destanýný yapmýþ,kasideye kanmýþ.
Bir el ki; ahretten uzanmýþ,
Edeple gelip birer birer öpsün diye faniler!
Öpelim temizse dudaklarýmýz,
Fakat basmasýn topraða temiz deðilse ayaklarýmýz.
Rüzðarýný kesmesin gövdeler
Sesinden yüksek çýkmasýn nutuklar,kasideler.
Geri gitsin alkýþlar geri,
Geri gitsin ellerin yapma çiçekleri!
Ona oðullardan,analardan dilekler yeter,
Yazýn sarý,kýþýn beyaz çiçekler yeter! Söyledi söyleyenler demin,
Gel süngülü yiðit alkýþlasýnlar
Þimdi sen söyle söz senin.
Þehitler tepesi boþ deðil,
Topraðýný kahramanlar bekliyor! Ve bir bayrak dalgalanmak için;
Rüzðar bekliyor!
Destaný öksüz,sükutu derin meçhul askerin;
Türbesi yakýþmýþ bu kutlu tepeye
Yattýðý toprak belli,
Tuttuðu bayrak belli,
Kim demiþ meçhul asker diye? ...

DUA

Biz,kýsýk sesleriz...minareleri,
Sen,ezansýz býrakma Allahým!
Ya çaðýr þurda bal yapanlarýný,
Ya kovansýz býrakma Allahým!
Mahyasýzdýr minareler...göðü de,
Kehkeþansýz býrakma Allahým!
Müslümanlýkla yoðrulan yurdu,
Müslümansýz býrakma Allahým!
Bize güç ver...cihad meydanýný,
Pehlivansýz býrakma Allahým!
Kahraman bekleyen yýðýnlarýný,
Kahramansýz býrakma Allah ým!
Bilelim hasma karþý koymasýný,
Bizi cansýz býrakma Allah ým!
Yarýnýn yollarýnda yýllarý da,
Ramazansýz býrakma Allah ým!
Ya daðýt kimsesiz kalan sürünü,
Ya çobansýz býrakma Allah ým!
Bizi sen sevgisiz,susuz,havasýz;
Ve vatansýz býrakma Allah ým!
Müslümanlýkla yoðrulan yurdu,
Müslümansýz býrakma Allah ým!